عمل ليزر ديسك كمر یکی از روشهای مؤثر برای درمان بیرونزدگیهای خفیف و متوسط دیسک کمر (بدون پارگی دیسک) است؛ در این روش که فقط با ایجاد یک برش کوچک (کمتر از ۱۰ میلیمتر) روی سطح پوست انجام میشود، لیزر با استفاده از دستگاه آندوسکوپی و بهصورت یک سوزن وارد ناحیه دیسک میشود و با گرمادهی به آن، مایع اضافه دیسک را که باعث بیرونزدگی شده است، تبخیر میکند (منبع).
از فواید این روش کمتهاجمی این است که در زمان کوتاهی انجام میشود، معمولا عوارضی ندارد و فرد میتواند بعد از ۲ هفته به محل کار خود برگردد.
عمل دیسک کمر با لیزر برای چه کسانی مناسب است؟
✅ افرادی که فتق یا بیرونزدگی محدود دیسک کمر دارند و دچار پارگی دیسک نشدهاند.
✅ افرادی که بهدلیل فشار دیسک بر عصب سیاتیک، دچار درد کمر و پا شدهاند.
✅ افرادی که دچار تنگی کانال نخاعی خفیف و در مراحل اولیه هستند.
عمل دیسک کمر با لیزر برای چه کسانی مناسب نیست؟
❌ افرادی که دیسک آنها کاملاً پاره شده یا باعث تنگی شدید کانال نخاعی شده است، و به دیسککتومی یا لامینکتومی نیاز دارند.
❌ افرادی که ستون فقرات آنها ناپایدار است و دچار مشکل جابهجایی مهرهها هستند و به عمل فیوژن (جوشدادن مهرهها) نیاز دارند.
❌ افرادی که قبلاً جراحیهای پیچیده ستون فقرات داشتهاند و تغییر ساختار یا بافت ناحیه، اثربخشی لیزر را کاهش داده است.
عمل دیسک کمر با لیزر (PLDD)
برای افرادی که دچار بیرونزدگی خفیف تا متوسط دیسک کمر هستند، روش لیزر میتواند مؤثر باشد. در مشکل فتق دیسک، مایعات داخل دیسک به لایه بیرونی دیسک فشار زیادی وارد میکنند که باعث بیرونزدگی یا برجستگی دیسک و فشار بر عصب و ایجاد درد میشود. در این روش با تبخیر مایع اضافه دیسک کمر بهوسیله لیزر، فشار از روی عصب برداشته میشود.
مراحل انجام عمل دیسک کمر با لیزر
عمل دیسک کمر با لیزر یک روش کمتهاجمی است که در اتاق جراحی، و معمولا در کمتر از ۱ ساعت انجام میشود.
- ابتدا از بیحسی موضعی در ناحیه انجام میشود.
- بعد با ایجاد یک برش کوچک (معمولاً کمتر از ۱۰ میلیمتر)، فضای لازم برای دسترسی به دیسک کمر ایجاد میشود.
- از ابزار آندوسکوپ برای دسترسی به دیسک آسیبدیده استفاده میشود. این روش به جراح امکان میدهد بدون برشهای بزرگ به ناحیه موردنظر تسلط داشته باشد.
- با استفاده از پرتو لیزر، به بخشهای آسیبدیده دیسک که باعث فشار به عصبها شدهاند، گرما داده میشود و مایع اضافه، تبخیر میشود و دیسک به حالت عادی برمیگردد.
- پس از اتمام کار، برش کوچک با بخیه یا چسب جراحی بسته میشود و فرد همان روز مرخص میشود.
مزایای جراحی دیسک کمر با لیزر نسبت به جراحی باز
جراحی دیسک کمر با استفاده از روش کمتهاجمی لیزر، نسبت به روشهای جراحی باز تهاجمی این مزیتها را دارد (منبع).
- ایجاد برش کوچکتر (کمتر از ۱۰ میلیمتر) روی سطح بدن، در مقایسه با برش چند سانتیمتری
- زمان جراحی بین ۳۰ تا ۴۰ دقیقه، در مقایسه با ۳ تا ۴ ساعت
- استفاده از بیحسی موضعی، در مقایسه با استفاده از بیهوشی
- دوره نقاهت چند روزه، در مقایسه با نیاز به بستریشده و دوره نقاهت چندهفته
- بدون عوارضی مانند خونریزی یا عفونت بعد از جراحی، بهدلیل برش کوچک
- امکان دریافت سایر درمانها در آینده در صورت نیاز
میزان اثربخشی عمل دیسک کمر با لیزر چقدر است؟
کاربرد اصلی جراحی دیسک کمر با لیزر، درمان بیرونزدگی خفیف و متوسط دیسک کمر بدون پارگی است. پژوهشها نشان میدهند که حتی با گذشت دو سال از انجام عمل لیزر دیسک کمر، بیش از ۸۰ درصد افراد از نتیجه عمل خود راضی بودهاند و علائم بیرونزدگی دیسک کمر مانند درد، مشکلاتی حرکتی، و بیحسی یا گزگز در آنها کاهشیافته است.
از میان افرادی که عمل دیسک کمر با لیزر را انجام دادهاند فقط در ۱۲درصد افراد، علائم مجددا برگشته و به انجام جراحی باز نیاز پیدا کردهاند. عمل دیسک کمر با لیزر یک گزینه کمتهاجمی و کمعوارض است که در بعضی از موارد به تسکین درد، کاهش التهاب، و بهبود عملکرد حرکتی کمک میکند.
چطور اثربخشی عمل دیسک کمر با لیزر را افزایش دهیم؟
- انجام ورزشهای مناسب بعد از جراحی: علاوه بر جلسات فیزیوتراپی، انجام ورزشهای سبکی مانند پیادهروی یا شنا زیرنظر پزشک، به تقویت عضلات کمر و پیشگیری از بازگشت علائم پس از جراحی لیزر دیسک کمر کمک میکند.
- مدیریت وزن، بعد از جراحی: وزن اضافی میتواند فشار زیادی به ستون فقرات وارد کند و روند بهبودی را کند کند. برای افزایش اثربخشی جراحی دیسک با لیزر، مهم است که با داشتن سبک زندگی سالم، وزن خود را مدیریت کنید.
- داشتن محیط کار ارگونومیک: بعد از جراحی دیسک، حفظ وضعیت صحیح بدن و استفاده از صندلی ارگونومیک در طول روز برای جلوگیری از فشار اضافی بر کمر ضروری است. این کار به پیشگیری از آسیبهای مجدد به دیسک و ستون فقرات کمک میکند.
- مصرف مکملهای نوتراستیکال: مصرف مکملهای خاص مانند استیل-ال-کارنیتین و آلفا-لیپوئیک اسید به کاهش التهاب و تسریع بهبودی پس از جراحی بسیار مؤثر هستند. میتوانید زیرنظر پزشک، بعد از جراحی از این مکملها استفاده کنید.
مقایسه جراحی دیسک کمر با لیزر با جراحی میکروسکوپی
در سالهای اخیر، روش جراحی باز برای عمل دیسک کمر بهدلیل عوارضی که دارد، کمتر توصیه و انجام میشود. روشهای کمتهاجمی جراحی دیسک کمر، که کمترین برش و اثر را روی سطح بدن ایجاد میکنند، شامل جراحی با لیزر و جراحی میکروسکوپی میشوند. انتخاب هر کدام از این روشها توسط پزشک، بهشدت و نوع بیرونزدگی دیسک، و وضعیت جسمانی بیمار بستگی دارد.
جراحی دیسک کمر با لیزر |
---|
بیرونزدگیهای خفیف |
زمان بهبودی: |
بیرونزدگیهای متوسط تا شدید و پیچیدهتر |
زمان بهبودی: |
روش جراحی دیسک کمر با لیزر، زمان بهبودی سریعتری دارد (حدود ۱ تا ۲ هفته) و برای بیرونزدگیهای خفیف تا متوسط و بدون پارگی دیسک مناسب است. در این روش، پزشک با استفاده از آندوسکوپی و سپس لیزر، فقط میتواند حجم مایع دیسک را کم کند و از این طریق به بهبود علائم و درمان دیسک کمک کند.
اما در موارد بیرونزدگی یا آسیب متوسط تا شدید که به برداشتن بخشی از مهره (لامینکتومی)، برداشتن بخشی از دیسک (دیسککتومی) یا جوشدادن چندمهره به یکدیگر (فیوژن) نیاز است، از روش جراحی میکروسکوپی استفاده میشود. در این روش، از میکروسکوپ جراحی و ابزارهای مخصوص این نوع جراحی استفاده میشود. دوره نقاهت این روش معمولاً بین ۴ تا ۶ هفته است و بعد از این مدت، فرد میتواند به شغل خود (درصورتیکه نیاز به فعالیت بدنی سنگین نداشته باشد)، برگردد (منبع).
سوالات متداول
جراحی دیسک کمر با لیزر مؤثرتر است یا جراحی باز؟
جراحی با لیزر معمولاً برای مشکلات جزئی دیسک مؤثر است، اما برای فتقهای بزرگتر یا مشکلات پیچیدهتر، جراحی باز ممکن است کارایی بیشتری داشته باشد. اثربخشی هر روش به نوع مشکل و وضعیت بیمار بستگی دارد. جراحی باز بهدلیل دسترسی گستردهتر، برای مشکلات شدید مناسبتر است.
آیا عمل دیسک کمر با لیزر عوارض دارد؟
بله، هرچند عوارض جراحی با لیزر کم است، اما ممکن است شامل عدم کاهش کامل درد، عفونت یا آسیب جزئی به عصبها باشد. این روش برای افراد با پارگی یا آسیب دیسک شدید مناسب نیست و در صورت انتخاب نادرست، اثربخشی آن کاهش پیدا میکند.
چه مدت بعد از جراحی دیسک با لیزر میتوانم ورزش حرفهای انجام دهم؟
بعد از جراحی دیسک با لیزر و برای انجام ورزشهای سبک باید حدود ۴ تا ۶ هفته صبر کنید تا بدن بهخوبی بهبود یابد؛ اما برای بازگشت به ورزش حرفهای باید ۲ تا ۳ ماه صبر کنید و در این مدت هم تحتنظر پزشک با فیزیوتراپ باشید (منبع).
آیا عمل دیسک با لیزر درد دارد؟
این عمل معمولاً تحت بیحسی موضعی انجام میشود، بنابراین بیمار در طول عمل درد احساس نمیکند. پس از عمل، ممکن است کمی ناراحتی یا درد وجود داشته باشد که معمولاً با دارو قابلکنترل است.
بعد از عمل دیسک با لیزر، چه محدودیتهایی خواهم داشت؟
بعد از عمل باید از بلند کردن اجسام سنگین و ورزشهای شدید خودداری کنید. همچنین نشستنهای طولانیمدت یا خم و راست شدن شدید ممکن است باعث ناراحتی شود، پس بهتر است این موارد را تا ۲ تا ۳ هفته رعایت کنید.
برای افراد مسن، عمل دیسک با لیزر مناسبتر است یا جراحی میکروسکوپی؟
برای افراد مسن که ممکن است علت اصلی آسیب دیسک آنها آرتروز باشد و شدت آسیب بیشتر باشد، ممکن است جراحی با لیزر چندان مؤثر نباشد و پزشک از جراحی میکروسکوپی استفاده کنید.
آیا بعد از عمل دیسک با لیزر، باید فیزیوتراپی انجام شود؟
بله، برای بهبودی بهتر و جلوگیری از آسیبهای مجدد، فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی کمر بعد از عمل دیسک با لیزر ضروری است. این کار به تقویت عضلات کمر کمک میکند و به بازگشت به زندگی روزمره راحتتر کمک میکند.
بعد از جراحی دیسک با لیزر، کی میتوانم به کار برگردم؟
معمولا بیماران میتوانند یک هفته تا ۱۰ روز پس از جراحی با لیزر به کارهای سبک بازگردند. برای فعالیتهای فیزیکی سنگینتر، بسته به شرایط جسمانی فرد و نظر پزشک، ممکن است تا ۴ هفته یا بیشتر زمان لازم باشد (منبع).
آیا بیرونزدگی دیسک کمر ممکن است بعد از عمل با لیزر، برگردد؟
بله، امکان عود بیرونزدگی دیسک وجود دارد، خصوصاً اگر بیمار به توصیههای پزشک در مورد ورزش، وزن و فعالیت بدنی عمل نکند. مراقبتهای پس از جراحی دیسک کمر نقش مهمی در پیشگیری از عود دارند.
درمان قطعی بیرونزدگی دیسک کمر چیست؟
روش درمانی، بهشدت و نوع آسیب دیسک بستگی دارد. در موارد شدید، معمولا درمان قطعی وجود ندارد و هدف اصلی کاهش علائم و بازگشت به زندگی روزمره است؛ اما عمل با لیزر یکی از روشهای مؤثر در درمان بیرونزدگی خفیف دیسک است.
بعد از عمل دیسک با لیزر چطور بخوابم؟
بعد از عمل دیسک کمر، خوابیدن روش شکم ممنوع است و میتوانید به پشت بخوابید و بالش کمارتفاعی را هم زیر پاهای خود قرار دهید (منبع).
آیا کسانی که قبلا جراحی یا تزریق انجام دادهاند هم میتوانند عمل دیسک با لیزر انجام دهند؟
بله، معمولا افرادی که قبلاً جراحی باز یا جراحی بسته (تزریق) دیسک داشتهاند، اگر دوباره دچار مشکل شوند، میتوانند عمل دیسک با لیزر انجام دهند. البته این عمل فقط برای بیرونزدگی خفیف و متوسط مؤثر است.
آیا ممکن است بعد از عمل با لیزر، دیسک کمر دوباره عود کند؟
عمل لیزر بیشتر برای کاهش فشار از روی عصبها و کاهش درد ناشی از فتق دیسک انجام میشود؛ اما درصورت بیتوجهی به تغییر سبک زندگی، مدیریت وزن و پرهیز از فعالیتهای سنگین ممکن است دیسک آسیب ببیند و درد آن دوباره برگردد.